Verhaal 2


'Alsof ze in een mistbank leefde

 

Van een onzer verslaggeefsters  (Amersfoortse courant 13-01-2001)

 Als ze de voordeur opent, glimlacht ze breed.  Ze heeft haar lippen gestift en een keurig sjaaltje omgeknoopt.  Vlot neemt ze de jas aan, maakt een begeleidend gebaar naar de woonkamer en kletst honderduit. Als ze heeft plaatsgenomen op de bank, vouwt ze de handen keurig om haar knieŽn. De 23-jarige Biruta Schaap lijkt een doodgewoon meisje.

 

Pas als de Amersfoortse langer aan het woord is, wordt duidelijk dat ze zin acht jaar jonger lijkt dan ze daadwerkelijke is.  Geen onoverkomelijk leeftijdsverschil, wel een flink obstakelvoor een meisje in het lichaam van een jonge vrouw. Daarnaast is een geestelijke achterstand merkbaar door Biruta's neiging om de laatste woorden die haar moeder uitspreekt, te kopiŽren.  "De psycholoog vertelde dat het leren lezen wel tot haar mogelijkheden behoorde," vertelt haar moeder, terwijl Biruta bijna synchroon' ... kheden behoordeí mompelt.  En zo wordt haar levensverhaal prachtig tweestemmig ten gehore gebracht. "Als mensen me voor het eerst ontmoeten, verwachten ze niet dat ik moeite heb met lezen en schrijven of dat ik niet kan klokkijken en rekenen, " vertelt Biruta.  "Sommige vrienden die het weten, zeggen wel eens: 'jij kan dat gewoon niet.'Dat vind ik verschrikkelijk, want uiteindelijk wil ook ik net als een ander mens normaal kunnen zijn." Ze doet vreselijk haar best.  Biruta is een levensgenieter en heeft een benijdenswaardige positieve instelling.  Tijdens het vertellen, schiet ze regelmatig in de lach.  Want het leven was niet eerder zo leuk als nu.  Menigeen zal zich afvragen waarom het meisje het predikaat verstandelijk gehandicapt draagt.  Het blijkt dat Biruta als baby geen eerlijke kans kreeg zich als elk ander kind spelenderwijs te' ontwikkelen. In de eerste zeven jaar van haar leven is ze veel ziek geweest.  Keer op keer werd ze getroffen door aanvallen als gevolg van een verkeerde toepassing van medicijnen.  En telkens moesten de artsen het antwoord schuldig blijven.

 Epilepsie

Het begon toen ie ongeveer zes maanden oud was" vertelt haar moeder."We vonden Biruta bewusteloos in de wieg, waarna we direct naar het ziekenhuis brachten. Ze werd enkele dagen opgenomen voor verder onderzoek, maar er kon niets worden ontdekt.  Uit voorzorg verstrekten de artsen medicatie tegen epilťpsie." Een jaar later kreeg het peutertje bij koorts een aanval.  Een combinatie van koortsverlagende medicijnen, het spuitje tegen de aanval en epilepsie-medicijnen veroorzaakten een vergiftiging.  Biruta bleef een week lang bewusteloos.  Op vijfjarige leeftijd werd ze geconfronteerd met een overdosis aan medicijnen, waardoor de geschiedenis zich herhaalde. "Biruta kon niet meer zitten, niet meer staan en moest helemaal opnieuw leren lopen.  Alle vervelende verschijnselen waren voor de arts aanleiding om de medicijnen in zijn geheel af te bouwen.." Dit gebeurde in een epilepsie-centrum. in de weg naar de onafhankelijkheid van pillen, kreeg Biruta er aanvankelijk alleen maar meer toegediend.  "Ze werd suffer en slaperiger, het was alsof ze in een mistbank leefde."

'Grote mensen wereld'

Pas sinds haar zevende jaar leeft Biruta zonder medicijnen en ook zonder aanvallen.  Wel was het vanaf die periode onmogelijk om net als normale baby's, peuters en kleuters de 'grote-mensen-wereld' te gaan verkennen.  Omdat die wereld niet is berekend op een zevenjarige die zich nog vanaf de basis moet ontwikkelen, werd de afstand alleen maar groter.  "Ik was houterig in mijn, bewegingen, mijn ogen en handen deden niet wat ik wilde," vertelt ze.  "Zelfs de meest eenvoudige puzzel lukte niet.  Ik kon het niet zien en mijn handen niet sturen.  Wel kon ik goed horen en ben zo heel veel van muziek gaan houden.  Ik speel zelf blokfluit en ga veel naar klassieke concerten. Ik vind klassieke muziek prachtig, Popmuziek niet, dat is mij veel te druk."  Nog steeds lukt een  hele hoop niet."    Als Biruta bus 56 naar Driebergen moet hebben, zal ze niet instappen wanneer de cijfers in het busraam 056 aangeven.  En dat haar zusje Mignon twee jaar jonger is dan zij, levert voor de 23jarige niet automatisch de uitkomst 21 jaar op. "Maar dat geeft helemaal niet," vindt ze zelf.  "Want ze hebben ook wel eens gezegd dat ik nooit zou kunnen fietsen.  En uiteindelijk ging ik wel mooi zelfstandig op de fiets naar school."

Sinds januari woont Biruta in Olst, in een sociaal-therapeutische leefgemeenschap.  Met acht personen deelt ze een landhuis in een groene omgeving.  "Ik kan daar veel paardrijden en zwemmen.  En ik werk in een bakkerij', waar ik koekjes en taartjes maak.  Soms help ik met verkopen en dan vraag ik gewoon aan de mensen of ze gepast geld hebben." Inmiddels is ze al helemaal gewend aan de grote afstand tot haar ouderlijk huis.  Met kerst is ze tenminste wel thuis in Amersfoort, dat is het belangrijkste.  "Ik had ook hier in de wijk Nieuwland kunnen gaan wonen.  Ze hebben daar vier huizen gebouwd voor zestien mensen met een handicap.  Maar ik wilde niet, want dan moet je de hele dag stomme poppetjes inpakken op de dagbesteding.  Ik ben niet meer gehandicapt, hoor."

naar  vervolg verhaal 


ROC Utrecht SPW